NSW plajlarında köpekbalığına karşı yeni teknoloji dönemi

NSW Hükümeti, yaz ve okul tatili döneminde köpekbalığı gözetimini artırırken, yapay zekâ destekli tespit sistemleri ve otomatik drone istasyonlarını devreye alıyor.

New South Wales (NSW) Hükümeti, yaz sezonu ve okul tatilleri öncesinde köpekbalığı gözetim çalışmalarını genişletiyor. Hükümet ayrıca, köpekbalıklarının daha hızlı tespit edilmesi amacıyla yeni nesil drone teknolojileri ile yapay zekâ destekli sistemlerin deneme çalışmalarına başlanacağını açıkladı.

Minns Hükümeti'nin 120 milyon dolarlık Shark Management Program kapsamında yürütülen çalışmalar, NSW genelinde 97 plajda toplam 73 drone ile gerçekleştirilecek. Surf Life Saving NSW tarafından işletilen drone'ların çalışma saatleri de okul tatili döneminde artırılacak.

Eylül ayında 06.15-17.00 saatleri arasında yapılan drone gözetimi, ekim ayında 06.15-18.30 saatleri arasında sürdürülecek. Kasım ayında çalışma saatleri 06.00-18.30'a çıkarılırken, aralık, ocak ve şubat aylarında drone'lar 06.00-19.30 arasında görev yapacak.

İki ayda 1.225 köpekbalığı tespit edildi

Surf Life Saving NSW tarafından yürütülen drone operasyonlarında 1 Temmuz ile 31 Ağustos 2026 tarihleri arasında yaklaşık 49 bin uçuş gerçekleştirildi. Drone'lar toplam 16.150 saat havada kalırken yaklaşık 343 bin kilometrelik mesafe kat etti.

Bu süre içerisinde 1.225 köpekbalığı tespit edildi. Tespitlerin ardından yüzücüler ve sörfçüleri uyarmak amacıyla siren ve hoparlör kullanılması, köpekbalığı alarm sistemlerinin çalıştırılması, insanların sudan çıkarılması ve gerektiğinde şişme botlar ile jet-ski'lerin gönderilmesi gibi 360 güvenlik müdahalesi gerçekleştirildi.

Drone'lar artık kendi kendine kalkıp şarj olabilecek

Hükümetin yeni teknoloji yatırımlarının önemli bölümlerinden biri Drone-in-a-Box (DIAB) sistemi olacak.

Bu sistem sayesinde drone'ların özel bir mobil istasyondan otomatik olarak kalkması, görevini tamamladıktan sonra geri dönmesi ve yeniden şarj edilmesi hedefleniyor. Ayrıca drone'ların sahada sürekli bir pilot bulunmasına gerek kalmadan uzaktan yönetilebilmesi planlanıyor.

İlk aşamada DIAB sisteminin Crowdy Head, Avalon/Bilgola ve Mona Vale/Bungan bölgelerinde kullanılması planlanıyor. Diğer dört noktanın ise ilgili yerel yönetimlerin onayından sonra belirlenmesi bekleniyor.

Köpekbalıkları yapay zekâ ile tespit edilecek

NSW Hükümeti ayrıca drone görüntülerinin yapay zekâ tarafından analiz edilmesi üzerinde çalışıyor.

Araştırmacılar, yapay zekânın drone görüntülerinden köpekbalıklarını gerçek zamanlı olarak tespit etme ve türlerini belirleme konusunda kullanılabileceğini ortaya koydu. Sistem bu yaz daha geniş kapsamlı bir saha denemesinde test edilecek.

Hedef, özellikle beyaz köpekbalığı, boğa köpekbalığı ve kaplan köpekbalığını daha hızlı tespit ederek yüzücüler ve sörfçüler için gerekli güvenlik önlemlerinin daha kısa sürede alınmasını sağlamak.

305 SMART drumline her gün kullanılacak

Program kapsamında NSW genelinde her gün 305 SMART drumline 19 yerel yönetim bölgesinde konuşlandırılacak. Ayrıca eyalet genelinde köpekbalığı hareketlerini takip etmek amacıyla 39 etiketli köpekbalığı dinleme istasyonubulunacak.

Sydney Harbour bölgesinde Balmoral ve Lady Bay'de iki yeni dinleme istasyonu da sisteme eklenecek.

Shark Meshing Programı ise eylül-mart döneminde 51 plajda uygulanacak.

Surf Life Saving NSW, vatandaşlara gerçek zamanlı köpekbalığı uyarıları ve bölgesel güvenlik bilgileri için SharkSmart uygulamasını kullanmaları çağrısında bulundu.

NSW Tarım, Bölgesel NSW ve Batı NSW Bakanı Tara Moriarty, yeni teknolojilerin eyaletteki hava tabanlı köpekbalığı gözetim sistemini güçlendireceğini belirtti.

Surf Life Saving NSW CEO'su Steve Pearce ise NSW Hükümeti ile yürütülen ortaklığın dünyanın en büyük drone gözetim operasyonlarından birini oluşturduğunu ve drone ekiplerinin daha geniş bir sahayı gerçek zamanlı olarak takip ettiğini söyledi.

Antarktika’daki Ozon Deliği Büyüdü: Avustralya’nın Havasını Etkileyebilir

Antarktika üzerindeki ozon deliği bu ay 27,04 milyon kilometrekareye ulaşarak 1979’da uydu kayıtlarının başlamasından bu yana görülen 7. en büyük seviyeye çıktı. Bu, aynı zamanda 2015’ten bu yana kaydedilen en büyük ozon deliği oldu.

18 Eylül’deki zirvede ozon deliğinin alanı, aynı tarih için uzun dönem ortalamasından yaklaşık 7,5 milyon kilometrekare daha büyüktü. Alan, Avustralya’nın yaklaşık 3,5 katına denk geliyor.

Ozon deliği nedir?

Ozon deliği, atmosferde fiziksel olarak açılmış bir delik değil. Antarktika üzerinde, stratosferdeki ozon miktarının ciddi şekilde azaldığı bölgeye verilen isim.

Ozon tabakası, Güneş’ten gelen ve canlılar için zararlı olan ultraviyole ışınların önemli bölümünü engelliyor. 20 yüzyılda kullanılan ozon tabakasını incelten kimyasallar, stratosferdeki ozonun azalmasına neden oldu. 1987’de kabul edilen Montreal Protocol ile bu maddelerin kullanımı büyük ölçüde sınırlandırıldı ve ozon tabakası uzun vadede iyileşme sürecine girdi.

Bu yıl neden bu kadar büyüdü?

Bu yılki büyük ozon deliğinin önemli nedenlerinden biri olağan dışı güçlü Antarctic kutupsal girdabı.

Güçlü girdap, çok soğuk havanın Antarktika üzerindeki stratosferde hapsolmasına neden oldu. Bu soğuk koşullar, ozonun parçalanmasında rol oynayan kutupsal stratosferik bulutların oluşmasını kolaylaştırdı.

Eylül ayının ilk yarısında ozon deliği hızla genişledi. Copernicus Atmosphere Monitoring Service verilerine göre 12 Eylül’de yaklaşık 25 milyon kilometrekareye ulaşan alan, dönem ortalamasının yaklaşık 5 milyon kilometrekare üzerindeydi.

Ancak uzmanlar, bu yılki büyük alanın ozon tabakasının iyileşmesinin durduğu anlamına gelmediğini belirtiyor. Ozon deliğinin büyüklüğü yıldan yıla değişebiliyor ve uzun vadeli veriler genel olarak iyileşme eğiliminin devam ettiğini gösteriyor.

Avustralya için ne anlama geliyor?

Avustralya, ozon deliğinin doğrudan altında bulunmuyor ve üzerindeki ozon tabakası koruyucu görevini sürdürüyor.

Bu nedenle ozon deliğinin Avustralya üzerinde büyük bir etki yaratması beklenmiyor. Ancak ozon bakımından fakir bazı hava kütlelerinin zaman zaman kuzeye taşınması mümkün. Olası UV artışlarının özellikle Tasmania ve Avustralya’nın güney bölgelerinde etkili olabileceği belirtiliyor.

Avustralya açısından daha önemli gelişme ise güçlü kutupsal girdabın hava dolaşımına olası etkisi.

Güçlü kutupsal girdap, ilkbaharda Southern Annular Mode’un (SAM) pozitif fazını destekleyebilir. Bu durum, Avustralya’nın bazı bölgelerinde hava koşullarını değiştirebilir.

Tahminlere göre:

• southwestern ve southeastern Australia’nın bazı bölgelerinde normalden daha kuru koşullar görülebilir.

• eastern Avustralya'nın bazı bölgelerinde yağış ihtimali artabilir.

Ancak SAM tek başına belirleyici değil. El Niño dahil diğer iklim faktörleri de Avustralya’nın önümüzdeki haftalar ve aylardaki hava koşullarını etkileyecek.

Uzmanlara göre bu nedenle Avustralya açısından asıl takip edilmesi gereken konu, ozon deliğinin büyüklüğünden çok Antarktika üzerindeki olağan dışı güçlü kutupsal girdap ve bunun hava sistemleri üzerindeki olası etkisi.

Avustralya’da Hız Rekoru: Bu Otoyolda Artık 130 Km/S Serbest!

Avustralya’nın Kuzey Toprakları’nda (Northern Territory) sürücüleri ilgilendiren yeni hız düzenlemesi başladı. Stuart Highway’in belirli bölümlerinde hız limiti 130 km/s’ye çıkarıldı.

Yeni uygulama 15 Eylül 2026’da başlarken, şimdilik 6 aylık deneme olarak hayata geçirildi.

130 km/s hız sınırı, Stuart Highway’in Hayes Creek ve Wycliffe Well yakınlarındaki belirli kesimlerinde geçerli olacak. Bu bölgelerde daha önce hız limiti 100 km/s idi.

Avustralya’nın en hızlı yollarından biri

Düzenlemeyle birlikte Stuart Highway’in bazı bölümleri, Avustralya’daki en yüksek yasal hız limitlerinin uygulandığı yollar arasına girdi.

Ancak yeni hız sınırı Stuart Highway’in tamamında geçerli değil. Sürücülerin yol üzerindeki hız tabelalarını takip etmesi gerekiyor.

6 ay boyunca izlenecek

Yetkililer deneme süresince trafik akışını, araçların hızlarını, kazaları ve ramak kala olaylarını takip edecek. Elde edilen sonuçlara göre uygulamanın devam edip etmeyeceğine karar verilecek.

Yetkililer ayrıca sürücüleri, hız limiti 130 km/s olsa bile hava, yol ve trafik koşullarına göre güvenli hızda seyretmeleri konusunda uyarıyor.

Yeni düzenlemeyle Stuart Highway’in belirli kesimlerinde sürücüler artık yasal olarak 130 km/s’ye kadar çıkabilecek.

Victoria’da eczanelerde tedavi kapsamı genişliyor

Eczanelerde tedavi edilebilen sağlık sorunlarının sayısı son 12 ayda iki katından fazla arttı. Gelecek yılın ortasına kadar bu sayının 23’e ulaşması bekleniyor.

Victoria’da toplum eczanelerinin sunduğu sağlık hizmetlerinin kapsamı genişliyor.

Pharmacy Guild of Australia Victoria Branch tarafından yapılan açıklamaya göre, son 12 ayda toplum eczanelerinde tedavi edilebilen yaygın sağlık sorunlarının sayısı iki katından fazla arttı. Gelecek yılın ortasına kadar eczacıların tam uygulama kapsamı altında 23 farklı sağlık sorununda tedavi sunabilmesi bekleniyor.

Victoria genelinde 900’den fazla toplum eczanesinin daha geniş sağlık hizmetleri sunduğu belirtilirken, bu hizmetlerden yararlanan Victorialılara 100 binden fazla danışmanlık gerçekleştirildi.

Pharmacy Guild of Australia Victoria Branch Başkanı George Tambassis, 25 Eylül Dünya Eczacılar Günü öncesinde yaptığı açıklamada, özellikle zamanında tedavinin önemli olduğu bazı sağlık sorunlarında eczanelerin daha geniş bir rol üstlendiğini söyledi.

Tambassis, zona ve komplikasyonsuz idrar yolu enfeksiyonları gibi durumlarda tedaviye zamanında başlanmasının hastalar açısından önemli olduğunu belirtti.

Genişletilmiş hizmetleri sunabilmek için Victoria’daki yüzlerce toplum eczacısının ek lisansüstü eğitim aldığı veya eğitim programlarına kaydolduğu bildirildi.

Eczanelerde hangi sağlık sorunları tedavi edilebiliyor?

Victoria’da gerekli eğitim ve yetkilendirmelere sahip eczacılar tarafından sunulan hizmetler arasında şunlar bulunuyor:

• Komplikasyonsuz idrar yolu enfeksiyonları

• Zona

• Seyahat sağlığı ve bazı aşılar, Hepatit A ve B dahil

• Doğum kontrol hapına başlanması

• Bazı hormonal doğum kontrol yöntemlerinin yenilenmesi

• Hafif akne

• İmpetigo

• Hafif kas-iskelet ağrıları

• Hafif ila orta dereceli dermatit

• Hafif plak sedef hastalığı

Hizmet kapsamının gelecek yılın ortasına kadar 23 farklı sağlık sorununa ulaşması planlanıyor.

Danışmanlıkların yüzde 68’inden fazlası kadınlara

Pharmacy Guild'in verilerine göre, genişletilmiş toplum eczanesi hizmetleri kapsamında Victoria’da 100 binden fazla danışmanlık gerçekleştirildi.

Bu danışmanlıkların yüzde 68’inden fazlası kadınlara yönelik oldu.

Guild, esnek eczane çalışma saatleri ve genişleyen hizmet kapsamının sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştırdığını belirtti.

Glenroy merkezli toplum eczacısı Nicole Hardwick de eczacıların yerel topluluklardaki rolüne dikkat çekti.

Hardwick, Melbourne’un inner north-west bölgesindeki birçok hastanın yıllardır aynı eczaneye başvurduğunu ve eczacılardan sağlık konusunda danışmanlık aldığını söyledi.

Eczacılar güven araştırmasında öne çıktı

Pharmacy Guild tarafından aktarılan 2025 Australian Healthcare Index'in yedinci edisyonuna göre, 8 binden fazla katılımcının yer aldığı araştırmada eczacılar güven açısından en yüksek puan alan sağlık profesyonelleri oldu.

Eczacılar araştırmada 44 net tavsiye skoru elde etti.

Victoria’daki Community Pharmacist Program, 2023’te başlayan eyalet çapındaki pilot uygulamanın ardından 1 Temmuz 2025’te kalıcı hale getirildi.

Program kapsamında çoğu danışmanlık hastalar için ücretsiz olurken, ilgili ilaçların PBS kapsamında sübvanse edilmediği durumlarda ilaç ücretinin hastalar tarafından karşılanması gerekiyor.

Victoria’daki toplum eczanelerinin sunduğu genişletilmiş sağlık hizmetlerinin kapsamının önümüzdeki dönemde daha da artırılması planlanıyor.

Craigieburn Police Station için 24 saatlik hizmet sözü

Victoria Liberal Partisi, Craigieburn Police Station'ın yeniden 24 saat hizmet vermesini ve dört yıl içinde 3 bin yeni polis alınmasını öneriyor.

Victoria'daki Liberal Parti, Craigieburn Police Station'ın yeniden 24 saat hizmet vermesi için taahhütte bulundu.

Liberal Northern Metropolitan Region milletvekili Evan Mulholland ve Greenvale Liberal adayı Jim Overend, planın Jess Wilson'ın "Fresh Start for Victoria" politikalarının bir parçası olduğunu açıkladı.

Mulholland, Victoria Police'in internet sitesine göre Craigieburn Police Station'ın Kasım 2024'te 24 saat hizmet verdiğini, ancak mevcut durumda halka açık bölümün yalnızca Salı ve Perşembe günleri 10.00-17.00 arasında açık olduğunu söyledi.

Parliament'ta konuşan Mulholland, Crime Statistics Agency verilerine göre Hume bölgesindeki toplam suçların Eylül 2023'ten bu yana yüzde 28 arttığını belirtti. Aynı dönemde motorlu araç hırsızlığının yüzde 82, yasaklı silah suçlarının ise yüzde 31 arttığını söyledi.

Mulholland, Craigieburn Police Station'ın Craigieburn'in yanı sıra Roxburgh Park, Greenvale, Mickleham, Kalkallo ve Donnybrook bölgelerine de hizmet verdiğini ifade etti.

Liberal Parti ve Nationals, dört yıl içinde 3 bin yeni polis memuru alma ve Craigieburn gibi polis merkezlerinin çalışma saatlerini yeniden artırma sözü verdi.

Greenvale Liberal adayı Jim Overend de bölgede güçlü bir polis varlığına ihtiyaç olduğunu söyledi. Overend, iktidara gelmeleri halinde Craigieburn Police Station'ın 24 saatlik statüsünü yeniden sağlayacaklarını ve polis kaynaklarını artıracaklarını belirtti.

Öte yandan Victoria hükümeti, eyalet genelinde suç mağdurlarının sayısının yüzde 7,6 azaldığını ve bunun son beş yılın en büyük düşüşü olduğunu açıkladı.

Craigieburn Police Station'ın çalışma saatlerinin yeniden 24 saate çıkarılması önerisi, Victoria'daki seçim öncesi polis ve güvenlik politikaları tartışmasının başlıklarından biri oldu.

Avustralya’da işsizlik pandemi sonrası dönemin en yüksek seviyesinde

Ağustos ayında işsizlik oranı yüzde 4,6’ya yükseldi. ACOSS, daha yüksek faiz artışlarının işsizliği yüzde 5-6 seviyelerine taşımasının ciddi sosyal sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.

Avustralya’da işsizlik oranı Ağustos ayında yüzde 4,6’ya yükselerek COVID-19 sonrası dönemin en yüksek seviyesine çıktı.

Australian Bureau of Statistics (ABS) tarafından açıklanan verilere göre işsizlik oranı Temmuz ayındaki yüzde 4,5 seviyesinden Ağustos ayında yüzde 4,6’ya yükseldi. Mevsimsellikten arındırılmış verilerde işsizlik oranındaki artış 0,2 puan olarak kaydedildi. Trend verilerinde de oran yüzde 4,6 olarak gerçekleşti. 

Ağustos ayında istihdam edilen kişi sayısı 39.500 artarak 14,84 milyon seviyesine ulaşırken, işsiz olarak kaydedilen kişi sayısı 28.200 arttı. İşgücüne katılım oranı ise Temmuz ayındaki yüzde 66,9'dan yüzde 67,1'e yükseldi. Bu oran, yüzde 67,2 olan rekor seviyenin hemen altında bulunuyor. 

ABS verilerine göre Ağustos ayında yarı zamanlı istihdam 46.000 kişi artarken, tam zamanlı istihdam 6.000 kişi azaldı. İşgücüne katılım oranındaki artış, daha fazla kişinin işgücü piyasasına girmesi anlamına gelirken, istihdamdaki artış bu yeni girişleri karşılamaya yetmediği için işsizlik oranı yükseldi.

ABS İşgücü İstatistikleri Başkanı Sean Crick, Ağustos ayında daha önce işgücünün dışında bulunan kişilerden işsiz statüsüne geçenlerin oranının önceki yıllara kıyasla daha yüksek olduğunu söyledi. 

Faiz kararı öncesinde işsizlik verisi

İşsizlik verileri, Reserve Bank of Australia'nın (RBA) faiz kararından birkaç gün önce açıklandı.

RBA Para Politikası Kurulu'nun 28 ve 29 Eylül tarihlerinde toplanarak faiz oranlarına ilişkin karar vermesi bekleniyor. 

RBA Başkanı Michele Bullock, işsizlik oranının yaklaşık yüzde 4,5 ile yüzde 5 arasında olmasının işgücü piyasasındaki baskıyı azaltarak enflasyon üzerindeki baskının hafiflemesine yardımcı olabileceğini söyledi.

Bazı ekonomistler ise Ağustos ayındaki istihdam verilerinin, işsizlikteki artışa rağmen işgücü piyasasının hâlâ yeterince güçlü olduğunu gösterdiğini ve faiz politikasında değişikliğe yol açmayabileceğini belirtti. 

Reuters'ın aktardığı piyasa değerlendirmesine göre Ağustos verileri sonrasında finans piyasalarında RBA'nın gelecek hafta faiz artırabileceğine ilişkin beklentiler devam etti. 

ACOSS: İşsizliğin yüzde 5-6'ya çıkması ciddi sonuçlar doğurabilir

Australian Council of Social Service (ACOSS), işsizlikteki yükselişin yakından takip edilmesi çağrısında bulundu.

ACOSS CEO'su Dr Cassandra Goldie, Avustralya'nın diğer bazı gelişmiş ekonomilere kıyasla düşük işsizlik oranının korunması gerektiğini söyledi.

Goldie, Kanada ve New Zealand gibi ülkelerde işsizlik oranlarının Avustralya'dan daha yüksek olduğunu belirterek, Avustralya'nın benzer bir tabloyla karşılaşmaması için enflasyonla mücadele yaklaşımının değiştirilmesi gerektiğini savundu.

ACOSS'un açıklamasına göre Kanada'da işsizlik oranı yüzde 6,4, New Zealand'da ise yüzde 5,6 seviyesinde bulunuyor.

Goldie, işsizliğin yüzde 5 veya yüzde 6 seviyelerine yükselmesinin işgücü piyasasının dışında kalan kişiler üzerinde uzun süreli etkiler yaratabileceğini söyledi.

ACOSS ayrıca JobSeeker ödemesinin mevcut durumda asgari ücretin yaklaşık yüzde 40'ına denk geldiğini belirtti.

Kuruluş, RBA'nın işsizliği daha fazla artırabilecek faiz artışlarından kaçınması ve hükümetin enflasyonla mücadelede daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini savundu.

2022'den bu yana 200 binden fazla kişi işsiz kaldı

ACOSS verilerine göre toplam işsiz sayısı, faiz oranlarının yükselmeye başladığı 2022 ortasından bu yana 200.000'den fazla arttı.

Bir yıl veya daha uzun süredir JobSeeker ödemesi alan kişilerin sayısının da son iki yılda yaklaşık 100.000 arttığı ve pandemi öncesi seviyenin üzerine çıktığı belirtildi.

En düşük beceri seviyesindeki işlere yönelik açık pozisyonların sayısının ise 2022'den bu yana yüzde 31 azaldığı bildirildi.

ACOSS ayrıca 2022-2025 döneminde Avustralya'daki resmi faiz oranlarının ortalama yüzde 3,3 olduğunu, mevcut işsizlik oranının yüzde 4,6 ve enflasyon oranının yüzde 3,5 seviyesinde bulunduğunu belirtti.

Yapay zekâ ve veri merkezleri de gündemde

İşsizlik verilerinin açıklanması, RBA'nın Avustralya'daki yapay zekâ yatırımları ve veri merkezi inşaatlarının ekonomi üzerindeki etkilerini değerlendirdiği bir döneme denk geliyor.

RBA Başkanı Michele Bullock, yapay zekânın gelecekte verimlilik artışı sağlayabileceğini ancak şu aşamada veri merkezi yatırımlarının ekonominin arz kapasitesini artırdığına ilişkin çok az işaret bulunduğunu söyledi.

Bullock'a göre veri merkezi yatırımları kısa vadede inşaat, elektrik altyapısı, nitelikli işgücü ve ithal ekipman talebini artırarak enflasyon üzerinde ek baskı oluşturuyor.

Avustralya'da veri merkezi yatırımlarındaki hızlı artışın özellikle Melbourne'un batı ve kuzey bölgelerinde yaşayanlar üzerindeki etkileri de bu hafta düzenlenen bir Senato soruşturmasında ele alındı.

Melbourne'un batısında büyük bir veri merkezinin yakınında yaşayan bazı bölge sakinleri, mülklerinin gönüllü olarak geri satın alınması da dahil olmak üzere iyileştirme çalışmaları ve maddi tazminat talep etti.

Avustralya'da işsizlik ve enflasyon verileri, RBA'nın 28-29 Eylül'deki faiz toplantısı öncesinde yakından izlenmeye devam ediyor.

OpenAI ajanı Avustralya’daki Medicare portalına yetkisiz erişim sağladı

Anthony Albanese, OpenAI'nin bir yapay zekâ ajanının Services Australia tarafından yönetilen Medicare istatistik portalındaki kamuya açık olmayan dosyalara eriştiğini açıkladı. Hükümet kişisel Medicare bilgilerinin ele geçirildiğine dair kanıt bulunmadığını belirtirken, olayla ilgili acil bir soruşturma başlatıldı.

Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, OpenAI tarafından geliştirilen bir yapay zekâ ajanının bu yıl Services Australia tarafından yönetilen Medicare Statistics Reporting Service portalına yetkisiz erişim sağladığını açıkladı.

Albanese, New York'ta yaptığı açıklamada olayın 18 Haziran'da meydana geldiğini ve yapay zekâ ajanının portalda hem kamuya açık hem de kamuya açık olmayan dosyalara eriştiğini söyledi. Ancak mevcut bulgulara göre herhangi bir kişinin kişisel Medicare bilgilerinin ele geçirildiğine dair kanıt bulunmadığını belirtti.

Söz konusu portalda Medicare programlarıyla ilgili toplu istatistikler bulunuyordu. Bunlar arasında toplu faturalandırma verileri, aşılama istatistikleri, Pharmaceutical Benefits Scheme verileri, organ bağışçılarıyla ilgili bilgiler ve yıllık raporlar yer alıyordu. Toplu veriler, belirli kişileri tanımlamak yerine genel eğilimleri ve istatistikleri gösteriyor. 

Ancak erişilen bilgilerin tamamı olay sırasında kamuya açık değildi. Hükümet, kamuya açık olmayan bazı bilgilerin özellikle hassas nitelikte olmadığını ve daha sonra kamuya açık hale getirildiğini belirtti. 

Yapay zekâ engeli nasıl aştı?

Avustralya hükümetinin mevcut değerlendirmesine göre OpenAI ajanına başlangıçta kamuya açık ilaç harcamaları hakkında araştırma yapma görevi verildi.

Ajan, internette araştırma yaparken Services Australia tarafından işletilen Medicare istatistik portalına ulaştı. Portal, istenen bazı bilgileri doğrudan sağlamadı.

Albanese'nin açıklamasına göre yapay zekâ ajanı, erişimi engelleyen güvenlik kontrollerinin etrafından dolaşmanın bir yolunu buldu ve kamuya açık olmayan bazı dosyalara erişti. 

ABC'nin aktardığı bilgilere göre olayda otomatik olarak internet sitelerini tarayan bir AI crawler da rol oynadı. Bu tür araçlar, yapay zekâ sistemlerinin bilgi toplaması, veri setleri oluşturması veya belirli sorulara yanıt bulması amacıyla kullanılabiliyor. 

Hükümet olaydan ne zaman haberdar oldu?

Olayın dikkat çeken unsurlarından biri, OpenAI'nin Avustralya hükümetini bilgilendirmesinin yaklaşık üç ay sürmesi oldu.

ABC'nin yayımladığı zaman çizelgesine göre:

• 18 Haziran: OpenAI ajanı Services Australia tarafından yönetilen Medicare istatistikportalına yetkisiz erişim sağladı.

• 11 Ağustos: OpenAI, yürüttüğü bir inceleme sırasında söz konusu faaliyetin farkına vardı.

• 1 Eylül: OpenAI CEO'su Sam Altman, San Francisco'da Richard Marles ile görüştü. Marles, görüşme sırasında olaydan haberdar edilmediğini söyledi.

• 10 Eylül: OpenAI, Services Australia'nın kamuya açık e-posta adresine olayla ilgili bildirim gönderdi.

• 11 Eylül: Services Australia bildirimi gördü.

• 15 Eylül: Services Australia olayı Australian Signals Directorate'in siber güvenlikbirimine bildirdi.

• 17 Eylül: Public Service Bakanı Katy Gallagher bilgilendirildi.

• 19-20 Eylül: Albanese ve Başbakanlık Ofisi olay hakkında bilgilendirildi.

• 22 Eylül: OpenAI ile Services Australia arasında ilk teknik görüşme gerçekleştirildi.

• 24 Eylül: Albanese, Sam Altman ile görüştü ve olay kamuoyuna açıklandı. 

Albanese, OpenAI'nin olayı hükümete bildirme süresini eleştirdi ve bildirimin yalnızca Services Australia'nın kamuya açık posta kutusuna gönderilmesinin de kabul edilemezolduğunu söyledi

Sam Altman ile görüşme

Albanese, OpenAI CEO'su Sam Altman ile yaptığı görüşmenin "açık ve doğrudan" olduğunu söyledi.

Başbakan, Avustralya'nın olayla ilgili "aşırı endişesini" Altman'a ilettiğini ve şirketin hükümeti bilgilendirmesinin çok uzun sürdüğünü ifade etti.

Albanese, Altman'ın şirketin olay karşısındaki yaklaşımının yeterli olmadığını kabul ettiğini söyledi.

OpenAI ne dedi?

OpenAI, yaptığı açıklamada olayın şirketin yapay zekâ modellerinin eğitim sürecindeki "uyumsuz model faaliyetleri" üzerine yürüttüğü kapsamlı bir inceleme sırasında tespit edildiğini belirtti.

Şirket, modellerin Avustralya hakkında sorulara ve mevcut istatistiklere yanıt bulmaya çalışırken çeşitli Avustralya hükümet siteleri ve hizmetleriyle etkileşime girdiğini söyledi.

OpenAI, modellerin bu süreçte şirket tarafından amaçlanmayan bazı işlemler gerçekleştirdiğini kabul etti.

Şirketin açıklamasına göre incelemede hasta kayıtlarına erişildiğine dair herhangi bir kanıt bulunmadı. Erişilen bilgiler arasında toplu sağlık istatistikleri ve dahili dosya adları yer aldı.

OpenAI, incelemenin sürdüğünü ve ilgili kurumlara teknik bilgi sağlayarak soruşturmalara ve olası güvenlik açıklarının giderilmesine destek verdiğini açıkladı

Başka hükümet siteleri de incelendi

Albanese, üç başka hükümet sitesinin de etkilenmiş olabileceğini söyledi: Australian Institute of Health and Welfare, New South Wales Bureau of Crime Statistics and Research ve Victorian Department of Health.

Ancak Acting Prime Minister Richard Marles daha sonra bu üç sitedeki etkileşimlerin tamamen normal olduğunu ve yalnızca kamuya açık bilgilerin erişildiğini açıkladı.

Bununla birlikte ABC'nin araştırmasına göre OpenAI ajanlarının farklı Avustralya hükümeti sitelerindeki faaliyetleriyle ilgili daha geniş bir inceleme de yürütülüyor. Araştırmacılar, bazı yapay zekâ ajanlarının Avustralya sağlık verilerine ulaşmaya yönelik girişimlerde bulunduğunu gösteren kayıtlar tespit etti. OpenAI ise bu faaliyetlerin bir bölümünün devam eden incelemeyle örtüşebileceğini belirtti; hükümet ve şirket, tüm olayların birbirine bağlı olduğunu henüz doğrulamadı

Hükümet soruşturma başlattı

Albanese, olayın incelenmesi için özel bir taskforce kurulacağını açıkladı.

Soruşturma Başbakanlık Departmanı tarafından yürütülecek ve Australian Signals Directorate ile AI Safety Institute ile birlikte çalışacak.

Hükümet, mevcut kanıtların Services Australia'nın daha geniş ağının ele geçirildiğini göstermediğini ve bireysel Medicare bilgilerinin erişime açıldığına dair kanıt bulunmadığını belirtiyor. Ancak olayın nasıl gerçekleştiği ve yapay zekâ sistemlerinin benzer güvenlik kontrollerini aşmasının nasıl önlenebileceği konusunda inceleme devam ediyor.

Olay, bir yapay zekâ ajanının Avustralya'daki bir hükümet sisteminde yetkisiz erişim sağlayabildiğinin kamuoyuna açıklanması açısından dikkat çekiyor. Reuters, bunun hükümet sitesine yönelik bir yapay zekâ ajanı saldırısının bilinen ilk örneği olabileceğini bildirdi; bu nitelendirme henüz kesinleşmiş bir resmi sınıflandırma değil.